De vennoot wiens latere leven zich in Apeldoorn afspeelde

De bekendmaking uit 1909 over de verlenging van Van Duffelen & Pelt noemt drie namen. Twee horen bij de meubelmakers die de werkplaats hadden opgebouwd, de derde bij een jongeman van eenentwintig die de bekendmaking geen meubelmaker noemt. August Frans Antoon Maria Wille trad bij die verlenging toe als vennoot, voor een termijn die inging op 1 juni¹.

De twee oprichters staan in de bekendmaking als meubelfabrikant. Wille staat er als particulier, en over wat hij inbracht of welke rol hij kreeg, zegt het bericht verder niets; ook of hij het vak kende, staat er niet in. De akte van 1909 zelf is verloren gegaan. Het enige document dat de drie mannen nog samen noemt, is deze gedrukte bekendmaking in de Staatscourant, besproken in het aktenoverzicht. De rest van deze pagina gaat over de vraag wie hij was en waar hij bleef.

Van Wille hebben we geen portret. Zijn leven moeten we reconstrueren aan de hand van akten, registerkaarten en krantenkolommen: een geboorte in Amsterdam, een huwelijk in Rotterdam, een vertrek, en een tweede vrouw over wie de vroege bronnen zwijgen.

Een Amsterdammer met eigen middelen

Wille werd op 26 september 1887 in Amsterdam geboren, uit een Duits-katholieke familie; zijn moeder werd in Aken geboren². Die afkomst is het enige van zijn achtergrond dat de bronnen stevig vastleggen. In de geschiedenis van deze hoek verschijnt hij verder pas als volwassen man, eenentwintig jaar oud en omschreven als particulier.

Een Rotterdams gezin

Toen hij op 24 september 1913 in Rotterdam trouwde, noemde de huwelijksakte hem niet meer particulier maar meubelfabrikant³. Hij was toen al vier jaar vennoot van de firma; wat er in zijn rol veranderde, vermelden de bronnen niet.

Zijn bruid was Helena Antonia von der Möhlen, en hun Rotterdamse huishouden bleef bestaan zolang hij vennoot was. In de stad kregen ze dochters, onder wie Carolina Maria in 1916 en Johanna Louise in 1918⁴.

Het latere leven in Apeldoorn

Rond 1919 of 1920 plaatsen latere bronnen hem in Apeldoorn, in het oosten van het land, bij een meubelonderneming die onder de naam A. H. Overdulve en Co. actief was⁵. Van die onderneming is in het dossier weinig meer over dan de naam. Of de verhuizing een einde maakte aan zijn Rotterdamse vennootschap, of dat de onderneming juist de aanleiding was, zeggen onze bronnen niet. Zijn leven in Apeldoorn kennen we in grote lijnen; hoe en wanneer hij uit de vennootschap stapte, staat niet vast.

Een figuur in katholiek Apeldoorn

De plaatselijke pers wijst erop dat hij waarschijnlijk een man van enig aanzien werd in het katholieke leven van de stad⁶. Het spoor is hier dunner dan in Rotterdam. Hij stond vermoedelijk op de rooms-katholieke lijst bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1927 en opnieuw in 1935⁷.

In mei 1942 liet hij waarschijnlijk twee panden bij een notaris veilen⁸. Het ene was zijn eigen villa aan de Bas Backerlaan 1, met schuur en tuin, het andere een pakhuis of fabriek aan de Mariastraat 76. De gedrukte bedragen zijn inzetten, geen verkoopprijzen, en niets in de advertentie verbindt het pakhuis met de meubelhandel.

De tweede vrouw

Hij overleed op 21 maart 1965 in Apeldoorn, zevenenzeventig jaar oud, op hetzelfde adres aan de Bas Backerlaan⁹. Drie dagen later werd hij begraven, na een gezongen requiem in de katholieke kerk van de stad.

Het overlijdensbericht is namens allen ondertekend door J. Wille-Wijnker. Wijnker is niet von der Möhlen, de vrouw met wie hij in 1913 in Rotterdam trouwde en die zijn dochters had gebaard.

Hij was twee keer getrouwd. Zijn overlijdensakte noemt beide vrouwen: Jacoba Wijnker als zijn weduwe en Helena Antonia von der Möhlen als de vrouw met wie hij eerder gehuwd was¹⁰.