²⁹Hergebruiken en bijdragen

We willen dat elke uitspraak hier ook overeind blijft als ze wordt geciteerd. Citeer een bewering daarom met haar identificatiecode en de status die ernaast staat, niet alleen met de pagina. Pagina's worden anders ingedeeld en formuleringen worden herzien. De code wijst precies die ene bewering aan, en de status (bevestigd, waarschijnlijk of aanwijzing) legt vast wat die bewering waard was op de dag dat u haar overnam.

Neem één bevestigde bewering: in 1899 legden de jonge zoons van de twee oprichters de eerste steen van het gebouw¹. Wie dat citeert, neemt de identificatiecode over en de status bevestigd die de site bij die zin toont. Een latere lezer ziet dan dat het als vaststaand werd gebracht, niet als gok. Dat is vooral van belang bij beweringen die nog niet vaststaan. Was een bevinding waarschijnlijk toen u haar citeerde, dan hoort er in uw verwijzing ook waarschijnlijk te staan. Zo blijft die eerlijk, ook als de site de bevinding later bevestigt of intrekt. Voor hele registers werkt het net zo, een niveau hoger. Een regel uit het bewonersregister citeert u bijvoorbeeld door het register te noemen, samen met de bewoner en het jaar uit die regel. Een lezer kan hem dan toetsen aan de reikwijdte en de brondekking die het register zelf vermeldt.

Rechten staan per onderdeel vermeld, en we proberen niet meer te beweren dan we weten. Bij iedere bewaarde bron blijft de rechtenvermelding van het archief staan, overgenomen in de eigen woorden van dat archief. Gaf een archief er geen, dan zegt het record dat gewoon: rechten niet vermeld, onderdeel alleen bewaard voor lokaal onderzoek. Dat is een voorbehoud over wat we weten, geen juridische indeling van het onderdeel. Zie het als een eerste aanwijzing voor hergebruik, niet als het laatste woord.

Twee dingen over de site als geheel laten we bewust open. Onder welke licentie dit werk hergebruikt mag worden, is nog niet besloten. Daarom staat er "TBD", zodat geen lezer er zelf een aanneemt. De links naar de onderliggende code en gegevens zijn tijdelijke aanduidingen tot de eigenaar besluit de repository openbaar te maken. Waar ooit een echt adres komt, staat nu alleen een gemarkeerde plaatsaanduiding. Beide zijn met opzet als onbeslist opgeschreven. Een stilzwijgend aangenomen licentie zou precies het soort verzwegen bewering zijn dat de rest van de methode moet voorkomen.

Tot slot vraagt de site om verbetering, en ze is zo gebouwd dat ze een correctie netjes kan verwerken. Een bruikbare correctie doet drie dingen: ze noemt de uitspraak die ze betwist, geeft een bron en zegt wat die bron laat zien. Iedere bewering op de site heeft die vorm al, en dat is geen toeval.

Een correctie in die vorm wordt een voorstel. We leggen het naast de bestaande bewering en het bewijs daarachter. Wordt het aanvaard, dan vervangt het de oude beoordeling. De oude formulering verdwijnt niet maar blijft bewaard, gemarkeerd als achterhaald. Daar is het om te doen: de site kan laten zien wat er eerst stond en waarom dat veranderde. De vervallen formulering komt bovendien in een register dat voorkomt dat ze ooit ongemerkt terugsluipt. Dat register van gecorrigeerde en losgelaten beweringen is het verdiepende dossier over vervallen beweringen.

Een correctie hoeft niets omver te werpen om de moeite waard te zijn. Ze wordt op dezelfde manier beoordeeld, welke kant ze ook op wijst. Een nieuwe bron kan een bevinding van waarschijnlijk naar bevestigd brengen of een ontbrekende datum of naam aanvullen, net zo goed als een oordeel omkeren. Het spoor erachter wordt nooit gewist. Elke bewering houdt haar geschiedenis, zodat wie haar in een eerder stadium citeerde nog altijd kan zien wat er stond en waarom het veranderde, en kan nagaan of het eigen gebruik ervan overeind blijft. Daarom vragen we te citeren met code en status en niet met de pagina: de pagina kan intussen veranderen, het verslag van wat zij ooit beweerde en op welk bewijs niet.

Correcties zijn welkom omdat het gebouw het verhaal erover zal overleven. In de vier delen van dit boek doorstond het vier meubelfirma's, een bezetting, een kraakperiode en een dreigende sloop, en nog altijd staat het op zijn hoek, met de eerste steen leesbaar in de muur¹. Deze site is één lezing ervan, gemaakt op één moment. Het register waarop die lezing berust, is zo opgezet dat het langer meegaat dan de website die haar toont. Er rest nog één ding: de mensen en archieven noemen zonder wie dit alles niet bij elkaar had kunnen worden gebracht.