⁷Drie namen, één telefoonnummer

In de herfst van 1926 tekende een Rotterdamse koopman in drie maanden drie bekendmakingen. Daarmee zette hij de hoek op een nieuwe koers, zonder dat er aan de Rochussenstraat 169 een hamer werd opgetild. Op 2 september schreef het Handelsregister een eenmanszaak in aan de Coolsingel 103b: de Continental Carpet and Furnishing Company, groothandel in tapijten en meubelstoffen, enige eigenaar H. P. Beens¹. Vijf dagen later werd dezelfde zaak een naamlooze vennootschap, met een kapitaal van ƒ 50.000 in vijfhonderd aandelen van honderd gulden². Honderd daarvan waren geplaatst en volgestort, en H. P. Beens was directeur³. Op 2 december legde het register vast dat de eenmanszaak onder dezelfde directeur was omgezet in de N.V.⁴.

Beens was hier geen onbekende. Hermanus Petrus Beens had het grootste deel van het voorgaande decennium vanaf deze hoek een woninginrichtingsbedrijf geleid. Bij de oprichting van N.V. Beens' Woninginrichting-Maatschappij in 1918 was hij de enige directeur, met drie commissarissen en een maatschappelijk kapitaal van een half miljoen gulden in tien series⁵. Dat bedrijf werd tussen 1926 en 1928 afgewikkeld, met een liquidatievoorstel, een reeks opheffingsuitverkopen en een laatste veiling⁶. De hoek bleef dus bij Beens, die zijn handel onderbracht in een nieuw bedrijf. Later trok Beens naar een voorstad van Londen en daarna, alles in de bronnen afwegend, naar het eerste motel van het land; zijn eigen verdiepende dossier volgt hem daarheen.

Zijn nieuwe bedrijf had een Nederlandse naam zo lang als een schoorsteenmantel, N.V. Continentale Tapijt en Meubelstoffen Handelmaatschappij, en een Engelse, de Continental Carpet and Furnishing Company. Die Engelse naam hield het een halve eeuw vast, door elke koerswijziging heen. Het verdiepende dossier over het bedrijf zelf volgt die rechtspersoon van de oprichting in 1926 tot een vreemd voortbestaan als beleggingsvehikel in de jaren zeventig.

Het bedrijf kwam in 1928 naar de hoek, en in de adresboeken is te zien hoe het zich daar inrichtte. Continental Carpet betrok de winkel op Rochussenstraat 169a¹. Volgens het adresboek van 1928 woonde directeur H. P. Beens op 169b, en zijn oudere broer Fredericus Johannes Beens op 169c woonde en procuratiehouder van de firma was^2 3 4. Firma, directeur en tekenbevoegde staan alle drie onder hetzelfde huisnummer 169, met de toevoegingen a, b en c.

De broers gingen bijna meteen uit elkaar. Op 17 januari 1928 meldde een bekendmaking in het Handelsregister over Continental Carpet, Rochussenstraat 169a, dat de procuratie van F. J. Beens was ingetrokken⁵. Binnen een paar weken na de verhuizing mocht de oudere broer dus niet meer voor de firma tekenen. Daarna vertrok ook de directeur. Een bekendmaking van 17 november 1931, nog steeds met Rochussenstraat 169a als adres, noemde H. P. Beens te Londen als nieuwe commissaris en voegde er in de korte stijl van het register aan toe dat hij directeur was geweest⁶. De bevolkingsregisters bevestigen de verhuizing die daarachter zat: op 3 augustus 1931 vertrok Beens met zijn vrouw en twee zoons van de Rochussenstraat 169 naar Teddington, in het zuidwesten van Londen⁷. De man die sinds 1918 de woninginrichtingshandel op de hoek had geleid, was het land uit, en het register boekte zijn vertrek als een functiewijziging⁸.

De bekendmaking noemt geen opvolger als directeur en zegt ook niet op welke dag de wijziging rechtsgeldig werd⁹. De grote lijn ligt wel vast. Eind 1931 werd de winkel op 169a gedreven door een bedrijf waarvan de oprichter vanuit Londen als commissaris toezicht hield, terwijl een man die het register niet noemt op de directeursstoel zat. De oprichtersfamilie trok zich terug uit de dagelijkse zaak, al bleef de naam op de deur staan. Het dossier over het bedrijf volgt de latere wendingen.

Wat de firma in huis had, is het best te zien wanneer ze haar waren meenam naar een beursstand. Continental Carpet was de Nederlandse vertegenwoordiger van de Belgische meubelmaker De Coene uit Kortrijk¹. In februari 1928 liet ze werk van De Coene zien op de W.I.M.B.A., de Rotterdamse vakbeurs voor woninginrichting: meubels in Queen Anne-, Sheraton- en Engelse renaissancestijl, en daarnaast modern kantoormeubilair². Op de drieëntwintigste Jaarbeurs in Utrecht, in september 1930, stonden er tapijten, gordijnstoffen en lampenkappen op haar stand^3 4.

Onder Beens was de hoek een woninginrichtingsbedrijf met eigen werkplaats geweest. Nu was het een groothandelsadres met een Belgisch agentschap erachter, dat tapijten en gordijnstoffen naar de beurzen stuurde waar de handel insloeg. De hoek van de maker werd de hoek van de verkoper, en het bedrijf dat verkocht heeft een eigen dossier.

Jarenlang dreef de hoek handel onder de naam Furnishco, wat op het eerste gezicht een vierde bedrijf lijkt. Het was hetzelfde bedrijf. Furnishco is de korte, voor telegrammen handige vorm van Furnishing Company, de Engelse helft van de Continental Carpet and Furnishing Company. De naam komt aan de Rochussenstraat 169 voor vanaf een wijzigingsbericht uit 1927 tot een liquidatie-uitverkoop in 1936¹. Op 6 september 1932 schreef het Handelsregister Firma Furnishco in als groothandel op Rochussenstraat 169a, in meubel-, gordijn- en fantasiestoffen, tapijten, tafel- en divankleden en vloerbedekking². Hoe de handelsnaam juridisch precies aan het bedrijf vastzat, is niet helemaal uitgezocht, en een eigen notitie houdt die vraag open.

Voor de straat is uit dit deel van de jaren dertig geen Rotterdams adresboek bewaard, dus de beste getuige dat de firma er onafgebroken zat, is de telefoongids. Onder de naam Furnishco, boven het bedrijf Continental Carpet, was de hoek in 1932, 1933, 1934, 1935 en 1937 zonder onderbreking bereikbaar op 30047³. De gids van 1932 bevat een van de meest veelzeggende regels die we hebben:

Daarin staat de firma onder beide namen op Rochussenstraat 169, met de nummers 30047 en 36047, en daarna de woonadressen van twee directeuren in dezelfde straat: H. P. Beens op nummer 169 en, op nummer 171, een J. A. van Duyn, die waarschijnlijk zelf ook directeur van de firma was⁴. Die tweede naam komt terug. In 1935 was de vermelding in de gids één vaste regel geworden, Furnishco, Fa. Meub., tapijten en stoffen, Rochussenstr. 169a, op 30047:

Op hetzelfde adres waren achtereenvolgens een tapijtimporteur, een groothandel in stoffen en kort daarna een meubelzaak bereikbaar op hetzelfde vijfcijferige telefoonnummer. Dat ene nummer, dat met de sleutels werd doorgegeven, is het duidelijkste bewijs dat de hoek levert: wat bleef, was het pand, niet het bedrijf. Het verdiepende dossier over het nummer zelf volgt het door de eeuw.

Met een opheffingsuitverkoop kwam een einde aan de naam Furnishco. Op 14 juli 1936 adverteerde de firma met een algeheele uitverkoop wegens opheffing en op 26 september met een Likwidatie Uitverkoop, allebei vanaf Rochussenstraat 169⁵. Het klinkt als een faillissement, maar dat was het niet: er werd geen faillissement ingeschreven, de voorraad en de winkel werden gewoon leeggehaald⁶. Het bedrijf zelf overleefde de winkel met veertig jaar. In februari 1976 bestond het nog, inmiddels teruggebracht tot een beleggingsvehikel, B.V. Beleggingsmaatschappij voorheen N.V. Continentale Tapijt en Meubelstoffen Handelmaatschappij, met in de ingeschreven naam nog altijd de woorden Continental Carpet and Furnishing Company⁷.

De bewoner die het langst zou blijven, woonde er al. Op 8 december 1931 verhuisde het huishouden van Johan Andries van Duijn van nummer 171, iets verderop, naar Rochussenstraat 169b¹. Dat was zeven jaar voordat er een winkel met de naam Van Duyn openging. Het gezin bleef de rest van de Furnishco-jaren in het pand wonen, onder hetzelfde dak als de groothandel.

Hij was voor die handel meer dan een buurman. In de telefoonvermelding van 1932 met de woonadressen van de twee directeuren staat ook J. A. van Duyn, dus hij was waarschijnlijk in 1932 al directeur van Continental Carpet and Furnishing, al bevestigt het handelsregister dat nergens los daarvan; de open vraag legt uit waarom dit nog niet te beslissen is². In januari 1936 staan beide namen in de gids bij het pand: Furnishco op 169a en J. A. van Duyn op 169b, allebei op 30047³.

Zijn naam komt in twee spellingen voor, en allebei doen ze ertoe. De burgerlijke stand en het bevolkingsregister schrijven van Duijn; vanaf de late jaren dertig gebruikte de firma in drukwerk de spelling van Duyn. Het vroegste spoor van die firmanaam op de hoek is klein en particulier: een kleine advertentie van 4 maart 1938 waarin een tweedehands verstelbare invalidenstoel op wielen wordt aangeboden, ondertekend J. A. VAN DUYN, Rochussenstr. 169⁴. Er staan een man en een adres in, maar geen bedrijf, en ze bewijst niet dat er al een zaak draaide.

In één jaargang is de overgang van bewoner naar firma te zien. Het adresboek van 1939 laat het bedrijf Van Duyn op Rochussenstraat 169 alleen zien in een betaalde advertentie, J. A. VAN DUYN · TOONKAMERS VAN MEUBELEN TAPIJTEN EN STOFFEN · ROCHUSSENSTRAAT 169 · TELEFOON 30047; in de gewone alfabetische lijst, waar niemand voor betaalde, staat J. A. van Duijn op 169b nog als kantoorbediende, vermoedelijk de woonvermelding van de eigenaar met een oud beroep dat was blijven staan⁵.

Uit de gratis vermelding valt niet op te maken of die kantoorbediende de oprichter was, toen vierenvijftig, of zijn gelijknamige zoon van zevenentwintig, dus blijft de identificatie waarschijnlijk, maar niet zeker⁶. Hoe dan ook leggen de betaalde en de gewone vermelding samen het moment vast waarop een huishouden in het pand een firma werd. Op 7 november 1939 adverteerde J. A. van Duyn vanaf Rochussenstraat 169, telefoon 30047, met meubelen, stoffen en tapijten in het groot, en nodigde hij kopers uit de toonkamers te komen zien⁷. De naam boven de deur bleef de volgende achtenveertig jaar die van Van Duyn, zoals het eigen verdiepende dossier van de firma laat zien.

Eind jaren dertig was de winkel tot rust gekomen: één adres, één telefoonnummer, één woninginrichtingshandel, en de derde naam van het decennium vast boven de etalages. De straat ervoor niet. Binnen een paar jaar zou de weide tegenover de hoek worden opengegraven voor een tunnel, en de rustige gevel waarvoor de jongens Van Duffelen een steen hadden gelegd, kwam aan de rand van de grootste bouwplaats van de stad te staan.