l'Ambassadeur, Rochussenstraat 172

l'Ambassadeur was een witgepleisterde nachtclub, volgens de eigen gevel een dancing, bar en cabaret, en een kind van de verwoeste stad¹. De club verscheen omstreeks 1941 als noodvoorziening en verdween in juni 1967². Van Rotterdams tijdelijke noodnachtclubs werd zij als derde opgeruimd, na de Cascade en de Habanera³. Affiches, foto's en krantenberichten plaatsen haar naast de straat, maar maken haar nergens tot een deel van nummer 169.

Een noodvoorziening uit de oorlog, nog in bedrijf in 1943

Tijdens de bezetting ging de club gewoon door. Het openingsaffiche voor het seizoen 1943–1944 is bewaard gebleven: een A1-vel in kleur, gedrukt door de Gemeentedrukkerij, waarop een karikaturale orkestleider en zijn musici zijn afgebeeld.

Het belooft een avondvullend programma. Het kondigt het Openingsprogramma Seizoen 1943–1944 aan van Jean Buurman en zijn negen solisten, een sterk bezet cabaret-orkest, met radiozanger Wicky Stan en accordeonvirtuoos Albert Kock op het affiche. Daarnaast maakt het reclame voor een Internationaal Variété-Programma voor vijftig cent, op zondagavond een gulden.

Midden in de oorlog was de club dus gewoon in bedrijf, zoals je van een omstreeks 1941 neergezette noodvoorziening mag verwachten⁴. Als adres geeft het affiche alleen L'AMBASSADEUR / ROCHUSSENSTRAAT / ROTTERDAM, zonder huisnummer en zonder iets dat de plek in de straat aanwijst⁵.

Een toegang van het Stadsarchief noemt een affiche uit 1946 dat de heropening aankondigt van l'Ambassadeur aan de Rochussenstraat in Rotterdam, een dancing, bar en cabaret. Bewaard is de catalogustekst, niet de afbeelding. Die beschrijft een affiche dat een heropening aankondigt, maar legt de heropening zelf niet zelfstandig vast.

De hoek in 1957

Halverwege de jaren vijftig hoorde de club bij een druk kruispunt. Op 18 juli 1957 maakte de Fototechnische Dienst van Gemeentewerken Rotterdam een opname van bovenaf waarop ze in haar geheel te zien is.

Vlak op de voorgrond staat het lage, witgepleisterde gebouw met één bouwlaag met de eigen borden van de club, DANCING AMBASSADEUR / BAR / CABARET, en een bord van Cinzano⁶. Eromheen liggen vrijgemaakte terreinen en een breed kruispunt vol bussen en auto's⁷. De catalogusbeschrijving bij deze foto geeft uitsluitsel over wat het oorlogsaffiche en het huisnummer alleen niet konden vaststellen. Het Stadsarchief beschrijft haar als Zaal l'Ambassadeur … op de hoek van de 's-Gravendijkwal en de Rochussenstraat.

Gesloopt, juni 1967

Op 13 juni 1967 meldde Het Vrije Volk onder de kop L'Ambassadeur in nieuw onderkomen dat de oude club met pensioen ging en binnenkort gesloopt zou worden.

Dit bericht omvat het hele gedocumenteerde leven van de club. Zesentwintig jaar nadat de witgepleisterde nachtclub als noodvoorziening was neergezet, werd zij volgens de krant 'met pensioen gestuurd', en de dag ervoor was een nieuwe l'Ambassadeur opengegaan⁸. Die stond schuin aan de overkant van de oude zaak, aan het einde van de 's-Gravendijkwal, met twee bars en een grote dansvloer⁹. 'Na Cascade en Habanera verdwijnt nu ook deze derde noodnachtclub', schreef de krant erbij, al moest het gebouw nog worden gesloopt¹⁰. Een andere foto van het Stadsarchief is gecatalogiseerd als de sloop. Op de dichtgetimmerde ramen staan geschilderde opschriften, Cabaret, FREE DANCE floor, CASINO, LAS VEGAS en een met de hand geletterd SHOW EVERY 30 MIN.; de neonletters l'Ambassadeur hangen er nog.

Het Stadsarchief catalogiseert deze opname als de sloop van nachtclub en cabaret l'Ambassadeur aan de Rochussenstraat 172¹¹. Het noteert ook dat de nieuwe zaak op 12 juni 1967 opende aan de 's-Gravendijkwal 151¹².

Een afzonderlijk adres

De catalogusbeschrijving van de sloopfoto uit 1967 zet de oude club op Rochussenstraat 172, een ander adres dan nummer 169¹³. De beschrijving van de luchtfoto uit 1957 plaatst l'Ambassadeur, los daarvan, op de hoek van de 's-Gravendijkwal en de Rochussenstraat. Het 'schuin aan de overkant van de oude zaak' uit de krant slaat op de nieuwe zaak, die volgens het archief op 12 juni 1967 aan de 's-Gravendijkwal 151 opende. Geen van beide catalogusbeschrijvingen legt vast waar de oude club precies stond ten opzichte van nummer 169^14 15. Ze blijft een gedocumenteerde buur van de heringerichte hoek in het midden van de twintigste eeuw, op een eigen adres.