Maastunnel, S100, Tunnelzicht, l'Ambassadeur
De hoek bleef waar hij was, maar wat eromheen lag veranderde snel. Binnen één generatie werd het rustige kruispunt van de Rochussenstraat en de 's-Gravendijkwal onderdeel van grootschalige wegenbouw, met een modern flatgebouw en een nachtclub ernaast. Anders dan het stadscentrum in het oosten lag het ten westen van de brandgrens.
Ten westen van de brandgrens
Op de Bommenkaart van 1940 ligt het afgebrande gebied ten oosten van de 's-Gravendijkwal, en nr. 169 valt erbuiten.
De tunnel en de tunneltraverse
Met de Maastunnel kwam de wegenbouw naar het kruispunt. De Maastunnel was het werk van gemeentelijk ingenieur J. P. van Bruggen en architect Ad van der Steur. Hij werd gebouwd tussen 1937 en 1942 en op 14 februari 1942 geopend: een wegtunnel van afgezonken tunneldelen. De noordelijke toevoerweg, de verdiepte tunneltraverse van de 's-Gravendijkwal op route S100, werd vanaf ongeveer 1939 ontworpen. Hij loopt langs de hoek en kruist de Rochussenstraat zelf. De traverse hoort bij het Maastunnelcomplex en is rijksmonument nr. 529886. Nr. 169 kijkt uit op deze beschermde wegconstructie, maar is zelf geen monument . Een kleurenfoto op Wikimedia Commons, die volgens de titel de bouw van de traverse bij de Rochussenstraat en de 's-Gravendijkwal in 1938–39 toont, legt werkzaamheden voor het tunnelproject vast:
Het is een bouwplaats uit die tijd: houten schuttingen, steigerpalen en bouwketen, twee mannen samen op één fiets over de keien, en daarachter de huizen van de wijk en een kerktoren met koepel. Alleen de bestandstitel op Commons geeft de datering 1938–39 en de lezing als bouw van de traverse. Als bewijs voor de diepe tunnelbak naast nr. 169 mag de foto niet gelden. De bronnen die we hebben, geven niet aan wanneer het diepe deel naast nr. 169 is uitgegraven: de werkzaamheden aan de traverse worden gedateerd in de late jaren dertig en vroege jaren veertig, maar op een foto uit 1945 waarvan de bestandsnaam haar bij het kruispunt met de 's-Gravendijkwal plaatst, liggen nog tramrails op straatniveau.
Tunnelzicht, 1939
In dezelfde jaren werd bij het kruispunt ook echt gebouwd, niet alleen aan de weg gewerkt. In 1939 voltooide architect J. P. L. Hendriks Tunnelzicht, een woonblok aan de 's-Gravendijkwal 150–160, aan de overkant van de Rochussenstraat ten opzichte van nr. 169. Een foto waarvan de bestandsnaam de hoek van Tunnelzicht noemt, toont een gebogen bakstenen flatgebouw in de stijl van het Nieuwe Bouwen. Het heeft een afgeronde hoekvleugel, bandvensters en uitstekende balkons, met aan de voet een wegwijzer naar Den Haag:
Het is heel goed mogelijk dat dit Tunnelzicht is. Maar de identificatie rust alleen op de bestandsnaam en het inventarisnummer, want we beschikken niet over een catalogusbeschrijving, en de foto zelf bevestigt gebouw noch hoek. Wat de bronnen wel vaststellen, is dat er tegenover de oude meubelfabriek een modern woongebouw verrees, juist toen het tunnelplan de weg ertussen opnieuw vormgaf.
De nachtclub en een veranderde omgeving
Ook het uitgaansleven deed zijn intrede. Omstreeks 1941 werd een witgepleisterde nachtclub met cabaret, l'Ambassadeur, als noodvoorziening in de oorlog neergezet; hij bleef open tot de sloop in juni 1967. De club stond op Rochussenstraat 172, aan de even kant van de straat, een ander adres dan nr. 169. Een luchtfoto van 18 juli 1957, in de catalogus beschreven als l'Ambassadeur op de hoek van de 's-Gravendijkwal en de Rochussenstraat, toont de club laag en wit bij het kruispunt: