Van wie was het gebouw?
Rochussenstraat 169 kende in zijn eerste eeuw heel wat gebruikers, en van velen weten we de naam: de meubelmakers die de werkplaatsen bouwden, de woninginrichters op de begane grond, de gezinnen die erboven woonden en, helemaal aan het eind, een theater en een muziekpodium. De eigenaar duikt bijna nooit op. Wie de eigendomstitel van het gebouw had, los van wie er werkte of woonde, is een andere vraag, en voor het grootste deel van de geschiedenis van het pand kunnen we die niet beantwoorden.
De twee uiteinden die we kunnen documenteren
Over de recente jaren weten we meer. De particuliere ontwikkelingscombinatie MICO ontwikkelingscombinatie verbouwde het hele blok tot koopwoningen, naar een ontwerp van de architecten Van Herk & De Kleijn; het werk liep door tot 2009. Het plan omvatte Rochussenstraat 169–191 en 's-Gravendijkwal 37–165: zo'n tweeënveertig woningen, waarvan drieëndertig koopwoningen. De huidige koopwoningen, waaronder deze woning, zijn uit die verbouwing voortgekomen. De ontwikkelaar staat in de stukken, maar wie vóór de verbouwing eigenaar van het gebouw was, persoon of instelling, staat er niet in.
De architecten fotografeerden het werk. Het casco is gestript tot op baksteen en hout, de vloeren zijn eruit, en gele stalen stempels stutten de openingen terwijl binnen het oude metselwerk nieuwe regelwanden verrijzen.
Vóór de herontwikkeling verdwijnt het spoor van het eigendom, en dat juist in de vreemdste periode van het pand. Firma J. A. van Duyn, de laatste meubelwinkel, hield vanaf eind oktober 1987 een opheffingsuitverkoop, al zegt een aangekondigde uitverkoop niet wanneer de huur afliep. In 1989 , en in januari 1994 programmeerde Dodorama er al concerten. Een later verslag noemt het podium een kraakpand; volgens een artikel uit 2002 heeft het daarvoor mogelijk meer dan twaalf maanden leeggestaan en werd het mogelijk tegen een lage huur gedoogd. Geen van beide uiteinden toont aan dat het gebouw vanaf de uitverkoop van 1987 onafgebroken leegstond. Volgens hetzelfde artikel uit 2002 is het podium mogelijk niet vertrokken vóór 1 december 2001, de uiterste datum die de sloopplannen stelden, en WORM beschrijft in een eigen terugblik het vertrek in november 2003 als een waarschijnlijke ontruiming. Theater, kraakpand, gedoogd podium, ontruiming: in geen enkele bron die we hebben staat de juridische eigenaar.
Over de eeuw van de meubelzaken weten we nauwelijks meer. Adresboeken en handelsregisters noemen de bedrijven op de begane grond en de gezinnen die erboven woonden, en ze vermelden wanneer een huishouden kwam en ging. De Van Duffelens, de familie van een van de oprichters, vertrokken in mei 1921 van de hoek naar Zeist. Maar deze boeken leggen huur en bewoning vast, niet het eigendom van de grond en het pand. Als ze het woord eigenaar gebruiken, bedoelen ze iets anders. In 1926 noemt het handelsregister één man de enige eigenaar van Continental Carpet: eigenaar van de firma, op haar ingeschreven adres aan de Coolsingel, niet van dit gebouw.
Waar het bewijs ophoudt
De eigendomsgeschiedenis uit het Kadaster hebben we niet verkregen. De bronnen die de keten als eerste kunnen aanvullen, zijn de notariële akten van overdracht in de studiezaal van het Stadsarchief en de splitsingsakte uit 2009 via het Kadaster. Een logboek van gerichte zoekacties in de gedigitaliseerde kranten van Delpher, van 1899 tot 2009, levert verkopen van meubelvoorraad en aankondigingen van winkelhuur op de hoek op, maar geen bericht over de overdracht van het gebouw zelf.
Wat uitsluitsel kan geven
Een eigendomsketen begint bij de registratie van vorige eigenaren in het Kadaster. De notariële akten van overdracht zijn in te zien bij het Stadsarchief, de splitsingsakte uit 2009 komt van het Kadaster, en een dossier bij de Kamer van Koophandel kan licht werpen op de ontwikkelingscombinatie. Langs die wegen is misschien te achterhalen wie het eigendom had; wat we nu hebben, vertelt het niet.