Geen merk, geen medaille, geen beurs, tot nu toe

Van Duffelen & Pelt presenteerde zich met twee claims. De firma noemde zich fabrikant¹ en adverteerde met fabrieksprijzen, zoals in haar Amphora-advertenties gedrukt stond². Ze lijkt daarvan niets te hebben laten registreren. Had de firma ooit een merk, won ze een medaille of stond ze op een beurs? Dat is waar een fabrikant die geloofwaardig wilde zijn gewoonlijk naar zocht.

Wat een zoekactie in de pers oplevert

Op 20 augustus 2026 is in Delpher gezocht op ‘Duffelen en Pelt’ samen met tentoonstelling, bekroond, jaarbeurs, prijsvraag en medaille, en op ‘van Duffelen’ Pelt fabrieksmerk. Niets daarvan had betrekking op de firma³. De zoektocht besloeg alleen de gedigitaliseerde pers. De uitkomst is dus begrensd en zegt niets beslissends over de wereld daarbuiten. Binnen die pers vond ze voor Van Duffelen & Pelt geen prijs, geen beursdeelname en geen merkclaim. Er is wel één band met een tentoonstelling, al is die van een ander soort. In april 1907 noemde een vakweekblad de firma als lid van de jury van de Nationale Tentoonstelling voor Huisvlijt en Nijverheid. Ze beoordeelde daar het werk van anderen en zond zelf niets in⁴. Over de eigen werkplaats van de firma, die datzelfde jaar in beeld kwam, gaat haar eigen venster.

Eén bijna-treffer verdient een vermelding, omdat zulke vergissingen ongemerkt valse geschiedenis worden. Op 25 maart 1912 stond in een Rotterdamse krant een advertentie die een gouden medaille uit Parijs, Londen, Brussel en Oostende claimde. Die claim was van een korsetadverteerder aan de Diergaardelaan 40, in een andere straat, wiens advertentie naast die van de meubelfabriek stond. Bij het personderzoek van 2026 is die verwarring opgemerkt en als fout-positief terzijde gelegd. Ze leeft alleen voort als aantekening bij de gegevens over de firma⁵.

Dezelfde gegevens noemen een echte opdracht uit 1907, die je makkelijk voor een onderscheiding aanziet maar dat niet is: de firma maakte de houten wandbetimmering en het timmerwerk voor een Rotterdamse winkel, het pand van Brunott⁶. Maatwerk als dit, of de boekenkast van gesneden eiken die de firma in 1895 bouwde haar ene bij naam bekende meesterwerk, laat vakmanschap zien. Een geregistreerd merk of een beursprijs is het niet.

Het dichtst bij een merkproduct kwam de firma met een lijn sieraardewerk. Vanaf 1909 boden haar advertenties Faience Amphora (Holland) aan tegen fabrieksprijzen, naast complete woninginrichting. De vroegste van deze advertenties die we bezitten stond op 6 maart 1909 in een Amsterdams kunstdagblad⁷:

en daarna steeds weer in de Rotterdamse pers. De Nieuwe Rotterdamsche Courant nam haar op op 30 januari 1911⁸, zoals hier op 26 juni 1911, en in december van dat jaar nog eens⁹.

De advertentie zegt niet wie Amphora maakte, en dat doet ertoe. Niets in de advertenties toont aan dat Van Duffelen & Pelt het aardewerk maakte of het merk bezat; de firma voerde de lijn als winkelier¹⁰. Een doorverkocht product is precies het omgekeerde van waar dit venster naar zoekt.

Waar de bronnen ophouden

De zoektocht die niets opleverde, besloeg alleen wat gedigitaliseerd is: kranten en tijdschriften. Dat is een echte grens.

In de pers staat geen merk.

Wat uitsluitsel zou geven

Eén register zou de vraag rechtstreeks beantwoorden, en dat is nog niet ingezien. De Nederlandse merkenregistratie ligt bij het Nationaal Archief in Den Haag, in de dossiers van het Bureau voor de Industriële Eigendom¹¹:

Via een kaartsysteem is het op firmanaam te doorzoeken, in alfabetische delen die als inventarisnummers zijn genummerd. De naam Van Duffelen valt in het deel met het opschrift Diw–Durd, en het register loopt van 1881 tot 1973, wat de jaren beslaat waarin de firma handel dreef. Niets daarvan is gedigitaliseerd, dus de indexdelen voor de firma en voor Pelt moeten worden aangevraagd en ter plekke gelezen.

Een geregistreerd merk zou twee dingen doen die niets anders kan. Het zou een gedateerde afbeelding van het eigen merkteken van de firma vastleggen, en het zou een merk opleveren om op bewaard gebleven stukken naar te zoeken. Die stukken zijn er. De catalogus van Collectie Nederland gaf niets voor ‘Van Duffelen & Pelt’ of ‘Duffelen Pelt’¹², maar afstammelingen van een van de oprichters bewaren twee stoelen, waarvan foto’s in ons materiaal zitten, die de familie aan de firma toeschrijft. Juist zulke voorwerpen zouden met een merk worden vergeleken, als er ooit een boven water komt.

Tot die tijd beperkt een eerlijke uitspraak zich tot wat de pers ondersteunt. Buiten die juryplaats van 1907 toont de gedigitaliseerde pers voor Van Duffelen & Pelt geen prijs of beursdeelname, en ook geen merkclaim. Of er ooit een merk is ingeschreven, blijft open, want het merkenregister is de enige plek waar de zoektocht nog niet is geweest.