Haagscheveer, Coolvest, Witte de Withstraat
Voordat Van Duffelen & Pelt de hoek bebouwde, en ook daarna nog, werkte de firma vanuit panden in het centrum. De adressen volgen elkaar aantoonbaar op. De firma begon rond 1890 als informele vennootschap aan de Lange Warande, had vanaf omstreeks 1894 een werkplaats aan het Haagscheveer, opende in 1902 een showroom in de buurt van de Coolvest en stond in het adresboek van 1906 met een magazijn aan de Witte de Withstraat . Van deze straten en buurten zijn foto's bewaard, maar geen bekende afbeelding laat de eigen winkelpuien van de firma in het centrum zien . Er bestaat wel één foto van binnen in de showroom; die komt aan het slot. Waar geen deur te zien is, geven de gedrukte advertenties van de firma het adres, en die staan hier naast de straten.
Het eerste adres staat in de oudste bewaarde advertentie van de firma. Daarin nodigen Van Duffelen & Pelt, Meubelmakers en Stoffeerders, klanten uit hun werk te komen bekijken op Lange Warande 77: de informele vennootschap van omstreeks 1890, tien jaar vóór de hoek.
Dit is het Haagscheveer in 1895, de grachtstraat waar de firma van omstreeks 1894 tot 1900 haar werkplaats op nummer 34 had. Langs de kade liggen stoomboten. Links staat het kaartverkoopkantoor van de stoombootdienst naar Den Haag, met op het bord STOOMBOOTDIENST NAAR DEN HAAG.
Geen foto legt het adres vast; de eigen berichten van de firma doen dat wel. Haar advertentie van 2 januari 1894 noemt al het fabrieksadres Haagscheveer 34, de vroegste vermelding ervan, en een bericht van 5 mei 1898 herhaalt het. Zes jaar lang kunnen de foto's alleen een lege straat laten zien; deze twee berichten verbinden de firma er op papier mee.
Aan onze geachte Clienteele, Vrien- den en Familie, zoowel binnen als buiten deze stad, het Compliment van den dag. v. DUFFELEN & PELT. Haagscheveer 34. Meubelfabrikanten.
Dezelfde grachtstraat omstreeks 1900, met vrouwen en een paard en wagen aan het water.
Het Haagscheveer omstreeks 1900, met zicht op het politiebureau aan de kade en een aangemeerde schuit ervoor. Zo zag de straat van de werkplaats eruit aan het eind van de zes jaar dat de firma er zat. Dichter bij het Haagscheveer van de firma komen de foto's niet, al tonen ze haar pand niet.
Dezelfde kade in 1915, vol vrachtschepen. De firma was toen al sinds 1900 uit de straat vertrokken.
De ophaalbrug over het Haagscheveer, ergens tussen omstreeks 1910 en 1920, ook dit van na de tijd van de firma.
Na verloop van tijd komt de hoek te liggen tussen de werkplaats aan het Haagscheveer en de showroom aan de Coolvest. Hij werd in de zomer van 1900 voor het eerst geadverteerd onder Coolhavenkade, de voorlopige naam die de Rochussenstraat korte tijd droeg . Het vroegste bericht, van 11 juni 1900, vroeg bekwame meubelmakers en een stoffeerder voor de Meubelfabriek van VAN DUFFELEN & PELT, Coolhavenkade hoek 's Gravendijkwal. Vanaf 23 juli volgde een uitgebreidere advertentie met Coolhavenkade. De firma gebruikte op haar nieuwe hoek de werknaam van de straat, hoewel de officiële naam Rochussenstraat in maart al was vastgesteld.
De Coolvest voordat de gracht werd gedempt, met de korenmolen De Hoop boven het water en een geschilderde reclame van een woninginrichter op de romp. In deze buurt opende de firma op 26 november 1902 een showroom in het centrum, op de hoek van de Coolvest en de St. Laurensstraat.
Opnieuw de Coolvest, met een paardentram op het plein.
Een ansichtkaart uit 1902, het jaar waarin de showroom openging, met de Passage en aan de overkant van de Coolvest de molen.
De showroom komt ook voor in de eigen aankondigingen van de firma. Op 25 november 1902 kondigde de firma in het Rotterdamsch Nieuwsblad de opening van de winkel aan de Coolvest aan en vermeldde zij dat de firma naast meubels ook parketvloeren legde en betimmeringen voor kantoren en kamers aanbracht. Een advertentie in De Nederlander van 14 december 1903 hield de winkel aan de Laurenstraat/Coolvest onder de aandacht. In het interview van 1907 herinnerde de firma zich deze eerste winkel in het centrum anders, als Coolvest 96 onder een vertegenwoordiger die Wenteler heette; legt die herinnering naast de jaartallen uit het adresboek.
Nog eens de molen De Hoop, met een geschilderde reclame van een woninginrichter op de romp.
Twee latere beelden van dezelfde molen boven de Coolvest, voordat de gracht werd gedempt.
De Witte de Withstraat omstreeks 1901, op een van de ansichtkaarten uit die tijd waarop deze straten in het centrum staan. In het adresboek van 1906 stond de firma hier met een magazijn op nummer 57.
Dezelfde straat omstreeks 1902, met een paardentram tussen de huizenrijen.
In haar eigen advertenties vermeldt de firma haar twee vestigingen samen. Een bericht in De Maasbode van 13 januari 1909 noemt bovenaan het magazijn aan de Witte de Withstraat 57, telefoon 3341, en daaronder de fabriek aan de Rochussenstraat 169, telefoon 47: de winkel in het centrum en de fabriek op de hoek, elk met een eigen nummer. Die combinatie gaat verder terug. Een advertentie in De Nederlander van 6 april 1903 noemt al beide deuren en beide telefoonnummers.
Advertenties met beide adressen bleven ook de jaren daarna verschijnen; een ervan, voor de Witte de Withstraat 57 en de Rochussenstraat 169, stond in augustus 1911 in de Nieuwe Rotterdamsche Courant . De laatste advertentie van de firma vanaf de hoek verscheen op 20 maart 1916; daarna adverteerde ze alleen nog vanuit het centrum .
Eén foto laat zien hoe het er binnen uitzag. In januari 1907 drukte het Industrieel Weekblad een foto af van de showroom van de firma aan de Witte de Withstraat 57, met als bijschrift het magazijn aan de Witte de Withstraat. Het is tot nu toe het enige interieur van een showroom in het centrum dat is gevonden. In de eigen ruimten van de firma staan meubels te koop uitgestald, en dichter kunnen we niet bij een bezoek aan een winkel van Van Duffelen & Pelt komen.
258 INDUSTRIEEL WEEKBLAD. Onder leiding van haar vertegenwoordiger, den heer Wenteler, opende ze haar eersten winkel aan de Coolvest no. 96. Met den bloei der onderneming ging ook samen het te klein worden dezer filiale, zoodat ze in den loop van 1905 moest worden overgebracht naar de Witte de Withstraat no. 57. In ’n oogwenk bracht de „electrische” ons van de Rochussenstraat naar dit keurig ingericht pand, dat we mede in oogenschouw namen. De dubbele zaal parterre en de drie lokalen op de eerste étage zijn rijk voorzien van de meest uiteenloopende meubelstukken. Met belangstelling bezichtigden we hier de groote collectie tapijt-stalen, stoffen en behangers- [Foto: interieur van de ingerichte toonzaal — twee gestoffeerde oorfauteuils op de voorgrond, een zittende man aan een bureau en een staande man naast een kast in het middenplan, met achterin een hoog raam.] HET MAGAZIJN AAN DE WITTE DE WITHSTRAAT. garnituren, waarover de firma kan beschikken. Men vindt er nagenoeg alles om ’n geheele woning van kelder tot vliering up-to-date te meubileeren. Evenals vogels, die hun nestje bouwen, brachten in vroeger jaren jonge menschen, die zich vestigen wilden, alles van links en rechts bijeen en het natuurlijk gevolg hiervan was, dat men een stijlloos geheel verkreeg; tegenwoordig wordt het echter meer en meer gewoonte deze werkzaamheden op te dragen aan één bepaalde firma, die men zijn vertrouwen schenkt en waardoor het goede resultaat verkregen wordt van ’n complete meubileering met ’n harmonisch effect. Ons interview heeft er toe geleid als onze overtuiging uit te spreken, dat de firma Van Duffelen & Pelt dit vertrouwen volkomen waard is.
Een andere foto toont niet de panden van de firma, maar haar naam in het straatbeeld. Op een foto uit de Beeldbank, beschreven als de Coolsingel met links de korenmolen De Hoop, is een uithangbord van Van Duffelen & Pelt te zien. Op de plaat zelf is de firmanaam te lezen boven "alle genres" en "kamer-kantoor-betimmeringen"; de vollere tekst "meubileering ... kamer- en kantoorinrichtingen" komt uit de transcriptie van het archief, niet uit het beeld. Het archief dateert de foto alleen tussen 1920 en 1935. Dat past slecht bij de molen, die boven de Coolvest stond voordat de gracht tussen 1913 en 1922 werd gedempt, en aan welk gebouw het bord hing, is op de plaat niet te zien.
Het laatste adres van de firma lag in het centrum. Uiterlijk op 30 september 1922 was Van Duffelen & Pelt een van de drie namen die de showrooms van de N.V. Beens' Woninginrichting-Maatschappij aan de Coolsingel 49 deelden; de uitsnede hieronder is die vermelding. De fabriek op de hoek was toen al overgegaan naar Beens, terwijl de naam in het centrum aan de Coolsingel voortleefde; dat verhaal hoort bij .
Een laatste plaat gaat verder dan de panden, naar dingen die de firma maakte. Twee stoelen die in de familie van oprichter Cornelis Pelt bewaard worden, zijn volgens zijn nakomelingen in de fabriek gemaakt: in de fabriek aan de Rochussenstraat 169 dus, niet in de winkelruimten in het centrum uit deze galerij. Ze zijn via het huishouden van een meubelmaker in de familie gebleven en staan hier met toestemming van de familie.
Beide zijn van eikenhout met gevlochten biezen zittingen, en ze delen één ornamentiek: banden van gezaagd geometrisch figuurzaagwerk, rijen kleine gedraaide spijltjes, geribde stijlen en eenvoudige sporten die de poten rondom met elkaar verbinden. De eerste is een tweezijdige hoekstoel; de tweede een armstoel met hoge rug, waarvan de gebogen kuif met een hart is doorboord.
In het beeldmateriaal is geen bekende buitenfoto van de winkelpuien van de firma in het centrum opgedoken . Voor die deuren zijn de straten en advertenties hierboven wat er gedocumenteerd is . Hoe de firma reclame maakte voor wat ze er maakte, staat in , en de firma die al deze adressen tegelijk aanhield in .