KvK 24049735, met een open einde

Bijna een halve eeuw verkocht Firma J. A. van Duyn meubels, tapijten en stoffen vanuit Rochussenstraat 169; het dossier in het handelsregister loopt van 1938 tot 1987¹. Het bedrijf eindigde in 1987 met een opheffingsuitverkoop, en het vastgelegde onderzoek in de gedigitaliseerde pers vond geen openbaar bericht over wat daarna kwam². Het handelsregisterdossier is nog niet geraadpleegd en vermeldt mogelijk wanneer en hoe de zaak ophield³. Tot die tijd laten de advertenties, decennium na decennium, zien hoe het bedrijf zich aan de stad voorstelde.

Van de woning boven naar de winkel beneden

Johan Andries van Duijn, de man wiens naam boven de winkel kwam, begon niet in de meubels. Toen zijn zoon in december 1912 aan de Sophiakade 40a werd geboren, was hij zevenentwintig en gaf hij als beroep kantoorbediende op; de meubelzaak bouwde hij pas later op⁴. Hij kwam in de winkel terecht via de woning erboven. Het huishouden van J. A. van Duijn woonde sinds december 1931 op 169b⁵. In januari 1936 staan in het interlokale telefoonboek dat huishouden op 169b en Furnishco op 169a samen in het pand, met Van Duyn al op nummer 30047⁶. De gids van 1932 noemt J. A. van Duyn als directeur van die eerdere firma. De bekendmakingen in het handelsregister bevestigen dat niet zelfstandig, dus de identificatie is waarschijnlijk⁷. Eigendom, opvolging of een doorlopende zaak volgen daar niet uit; dat blijft een open vraag. De achternaam komt in twee spellingen voor en hier blijven ze allebei staan: de burgerlijke stand schrijft van Duijn, het bedrijf drukte zijn naam als van Duyn.

Het bedrijf zelf verschijnt in de late jaren dertig. In 1938 vermeldt het telefoonboek de eigen groothandel van J. A. van Duyn op nummer 169, Meub., tapijten en stoffen en gros, op nummer 30047⁸:

In maart van dat jaar had een kleine advertentie onder dezelfde naam het adres al genoemd, al plaatst zo'n particulier bericht het bedrijf op zichzelf nog niet op de hoek⁹. De betaalde advertenties van de firma bieden meer houvast. De vroegste die is teruggevonden, stond op 10 oktober 1939 in De Maasbode: Rochussenstraat 169, telefoon 30047, en een uitnodiging om de toonkamers te komen bekijken¹⁰:

Datzelfde jaar kocht het bedrijf in het Rotterdamse adresboek een advertentieblok voor zijn toonkamers voor meubelen, tapijten en stoffen. Een paar kolommen verder stond in de gewone naamlijst nog een J. A. van Duijn op 169b, als kantoorbediende. Die vermelding herhaalt hoogstwaarschijnlijk de oude beroepsaanduiding en niet de meubelhandel, en uit de bron valt niet op te maken of de oprichter bedoeld is of zijn gelijknamige zoon¹¹:

Op 7 november 1939 adverteerde het bedrijf in dezelfde bewoordingen met zijn groothandelstoonkamers¹². Nummer 30047 bleef tot in de jaren zestig bij het bedrijf; daarna veranderde het twee keer, in 254992 uiterlijk in mei 1967 en in 762833 uiterlijk in maart 1977, en de slotadvertentie van oktober 1987 drukte het af als 010-4762833¹³, en het verhaal van dat nummer heeft een eigen verdieping.

Tijdens de oorlog en daarna

Het bedrijf bleef de hele bezetting op de hoek, en over die jaren moet één vraag apart en precies worden beantwoord. Er is geen bewijs gevonden dat een bedrijf op nummer 169 met de Möbelaktion, de roof van Joodse inboedels, in verband brengt. Dat is een vastgesteld ontbreken van bewijs, geen vrijspraak, en een eigen verdieping zet de zaak uiteen¹⁴. De bewaarde advertenties beginnen weer in januari 1947, op hetzelfde nummer 30047. Uit die leemte alleen valt niet af te leiden waarom er geen advertenties zijn, of de winkel leegstond¹⁵:

De winkel en wat er werd verkocht

Schepen en hotels kwamen later; eerst was de hoek een meubelwinkel, en wat daar te koop was, is vanaf 1950 te volgen. In april van dat jaar draaide het om vormgeving. Een advertentie zette de bedrijfsnaam in witte schrijfletters boven de bewering dat onze meubelen, tapijten en gordijnstoffen opvielen door vorm en dessin:

In augustus 1951 wordt de voorraad voor het eerst bij naam genoemd. In de etalage stonden Prachtige Barok en Chippendale meubelen, en het bedrijf had inmiddels twee telefoonlijnen, gedrukt als 30047-31805¹⁶:

Die smaak hield de firma de rest van haar bestaan vast. De etalage van 1951, het betere klassieke genre dat verkopers in 1969 moesten beheersen en de klassieke meubelen van topklasse van de opheffingsuitverkoop in 1987 vormen één doorlopend zelfbeeld¹⁷. De naam boven de waar ging mee met de vaktaal: gewoon Fa. J. A. van Duyn in 1964, Woninginrichting uiterlijk eind jaren zestig, Interieurverzorging in januari 1969 en uiterlijk in december van dat jaar Meubelen en Tapijten¹⁸. Ook de personeelsadvertenties veranderden: in de jaren zestig werden stoffeerders gevraagd, in 1977 een woninginrichter die ook een rijbewijs had¹⁹. Een kleine advertentie uit 1961 zei zonder omwegen waar het bedrijf voor stond, Fa. J. A. van Duyn, Scheepsstoffering en Woninginrichting, schepen en huizen in één naam:

De mensen die het bedrijf zocht, vertellen hetzelfde verhaal over wat het verkocht. In mei 1964 zocht het een eersteklas verkoper die de klanten de service kon geven die ze gewend waren:

Vijf jaar later vroeg het vrijwel hetzelfde. Een advertentie onder de naam Interieurverzorging zocht in januari 1969 een ervaren meubelverkoper die volledig thuis was in inrichting in het betere klassieke genre:

Ook vanaf de straat zag de winkel er zo uit. In februari 1965 fotografeerde het Stadsarchief de gevelreclame vanaf de overkant van een druk kruispunt vol kleine auto's. De hele tekst van drie regels is leesbaar: PULLMAN MATRASSEN bovenaan, J. A. van DUYN op de gevelband, MEUBELEN (TAPIJTEN) daaronder. De foto is een Beeldbankopname met voorbehouden rechten (catalogusnummer 26983) en wordt hier daarom beschreven, niet afgebeeld²⁰.

Wat in de etalage kwam, kwam ook in de krant, en de productadvertenties laten de smaak stuk voor stuk zien. Het NRC van 8 december 1972 toonde Een Pronkstuk, een zuilenkast in eiken en palissander. Op 30 maart 1973 volgde een Eiken aanbouwwand en op 4 mei 1973 een stijlwandmeubel met allure in gebloemd mahonie. Op 18 augustus 1976 bood de firma een Exclusieve beeldenkast, geheel met de hand vervaardigd aan; of die ter plaatse was gemaakt, zegt de advertentie niet, en deze verdieping gaat daar ook niet van uit. In april 1971 toonde de firma wat zij haar nieuwe CHERRY WOOD-collectie noemde, waarbij het meubel op zijn houtsoort werd genoemd, in het Engels, en niet naar een stijlperiode. Die huisstijl stond al eerder in de krant: een beeldadvertentie uit maart 1969 zette een gravure van een antiek klepbureau onder een slogan, boven de bedrijfsnaam en het telefoonnummer 254992:

Wat het bedrijf stoffeerde

Het werk van de firma reikte veel verder dan de etalage. In 1950 richtte ze het interieur van de attractie Oud-Rotterdam in²¹, en ze deed aan scheepsstoffering²². Het vlaggenschip was de opdracht waar ze het trotst op was. Voor de nieuwe ss Rotterdam van de Holland-Amerika Lijn uit 1959 meldde Van Duyns eigen advertentie die augustus dat het bedrijf veel tapijten en gordijnen had geleverd²³:

Vier jaar later richtte het bedrijf een markant gebouw aan wal in. Een betaalde, ingevoegde aankondiging voor het nieuwe Rotterdam Hilton noemde Van Duyn als Interieur Adviseurs voor tapijten, gordijnen, bedden, spreien, rolkussens en kunststof wandbekleding²⁴:

Dezelfde dag adverteerde De Nijs' Meubelfabriek dat zij tweehonderd gastenkamers had ingericht²⁵. Elke advertentie noemt haar eigen deel van het werk; samen geven ze geen volledige verdeling van alle kamers of inrichtingstaken.

De sluiting en het stilzwijgen erna

In 1973, veertien jaar voor de sluiting, adverteerde het bedrijf met uitsluitend Rochussenstraat 169a: alleen die ene huisnummertoevoeging, met telefoon 254992²⁶. Oprichter Johan Andries van Duijn overleed in januari 1978, en zijn zoon B. A. van Duijn leidde de firma tot het einde²⁷. De advertentie die zijn eigen personeel voor hem plaatste, gaf de bedrijfsnaam zoals die altijd was gegeven, Woninginrichting en Scheepsstoffering, Firma J. A. van Duijn, Rochussenstraat 169: een omschrijving van binnenuit, de twee vakken op één regel²⁸.

Het einde was een uitverkoop. Van 30 oktober tot en met 5 november 1987 hield Van Duyn, na zo'n negenenveertig jaar op de hoek, een opheffingsuitverkoop van klassieke meubelen van topklasse met kortingen tot vijftig procent²⁹. In het vastgelegde onderzoek in de gedigitaliseerde pers stond de grootste en laatste advertentie in het Algemeen Dagblad van 5 november 1987, negenenveertig jaar nadat de naam voor het eerst op het adres opduikt:

In het gemeentelijk archief staat ook een Bestemmingswijziging uit 1987³⁰. Het vastgelegde onderzoek van 2026 in gedigitaliseerde kranten vond de uitverkoop, maar geen bericht over een opvolger, een koper of een voortzetting daarna³¹. Of de firma werd opgeheven, verkocht of gewoon stopte, zeggen die bronnen niet.

Wat is vastgelegd en wat alleen op een naam berust

Het Rotterdamse handelsregister bewaart de firma als J. A. van Duyn, dossier 24049735 in de reeks vervallen dossiers, en dat nog niet geraadpleegde dossier geeft mogelijk de datum en de wijze van beëindiging³². Er bestaat geen digitale kopie; inzien kan alleen in de studiezaal van het archief of via een reproductieverzoek. Eén verleidelijke bijna-treffer vraagt ook om een uitspraak. Een hedendaags Rotterdams bedrijf, Van Duijn Projektinrichting B.V., heeft dezelfde achternaam en noemde in zijn eigen registeromschrijving ooit hetzelfde ongebruikelijke vak van scheepsinrichting³³. Het werd echter in mei 1988 ingeschreven, zo'n zeven maanden na de opheffingsuitverkoop, in een andere branche, en er is geen overdracht tussen de twee bedrijven gedocumenteerd; de gedeelde achternaam blijft dus een open vraag en geen bewezen afstamming³⁴.